Het thema voor onze eerste #Connect&Talk ‘de macht aan de stad’ blijkt ‘spot-on’. Want precies op die dag opent Het Parool met een Amerikaans uitziende voorpagina: Fred Teeven vs Eberhard van der Laan. De Haagse crimefighter tegenover de pragmatische burgervader van Amsterdam. Verderop in de krant volgen 3 voorbeelden die symbool staan voor de vraag: ‘Wat als de stad het voor het zeggen heeft?’ De krant belicht de 3 strategieën die Van der Laan hanteert: er keihard tegenin, zoals bij de dreigende sluiting van een justitiële jeugdinrichting, tactvol opereren zoals bij de problematiek rondom de opvang van de asielzoekers, en eerst het voortouw nemen en daarna samen met anderen optrekken in het geval van de weitas.

#Connect&Talk: Macht aan de stad?

In een select gezelschap bespraken we het dilemma aan de hand van de Tegenlicht-documentaire: ‘De Macht aan de stad’. Uitgangspunt van de film is het boek van visionair Benjamin Barber ‘If mayors ruled the world’. Barber stelt dat problemen als klimaatverandering, armoede en criminaliteit veel beter door de stad dan door de staat aangepakt kunnen worden. Voor groei op wat voor vlak dan ook moet de macht bij de stad liggen.
Ontwikkelingen in drie steden moeten die stelling bewijzen. De kwesties die daarbij aan de orde komen zijn: Wat als de stad de landelijke overheid overruled en haar eigen regels maakt? Wat als de burger de stad overruled en eist dat het stadbestuur doet wat inwoners willen? Hoe trage besluitvorming en een veelheid aan overlegorganen innovatie in de weg staat.
Twee deskundigen hebben we uitgenodigd die hun licht over het onderwerp laten schijnen. Bob Kassenaar heeft 40 jaar gewerkt als adviseur van de gemeente Amsterdam, en Roy van Pamelen, die werkt bij Except, een bureau dat zich onder meer bezighoudt met sustainable urbanism.

Het Atlas syndroom

Wat vooral opvalt: de praktijk is zoals altijd weerbarstiger dan we zouden willen. Wat er zoal de revue passeert: Klassieke ambtenaren, werkend van 7 tot 15.30 en strak vasthoudend aan de regels, die in hun vrije tijd ineens een DIY-burger blijken, bomen die gekapt dreigen te worden omdat dat beter zou zijn voor de luchtkwaliteit en omdat er beloftes gedaan zijn aan projectontwikkelaars, energie coöperaties waarvan de geschiedenis en ontwikkeling model kunnen staan voor sociale innovaties, angst om je baan te verliezen en daarom niet durven innoveren, incapabele leden van een gemeenteraad, calculerende burgers, menselijke maat, het Atlas-syndroom.

Best Persons

best persons macht aan de stad isocial sociale vernieuwing petra kroon

Uiteindelijk komen we uit bij het boek Best Persons van onder andere hoogleraar maatschappelijke bestuurskunde Gabriël van den Brink, waar Kassenaar ook aan meegewerkt heeft. Over de kloof tussen de systeemwereld van ambtenaren en de leefwereld van burgers. Kassenaar op vakblog Platform31:

“Als je kijkt naar de systeemwereld en de leefwereld, dan richt een ambtenaar zich vooral op  regels, de dingen waar je op afgerekend kunt worden. De mens, de burger, zit in de leefwereld en vindt juist waarden belangrijk. Of zijn omgeving schoon en veilig is, bijvoorbeeld. Systeemwereld en leefwereld overlappen nauwelijks, waardoor overheid en burger elkaar vaak niet begrijpen. Best persons blijken in beide werelden te zitten en zijn in staat deze te verbinden. Best persons zijn vaak ambtenaar,  ambtenaar geweest of professional bij een instelling; ze weten voldoende van de systeemwereld om er te kunnen communiceren. Tegelijkertijd voelen ze zich ook burger. Waarden zijn voor hen heel belangrijk.”

Voor echte innovatie en dus een ander systeem, heb je best persons nodig. Zoek ze en koester ze!

Bemest die 1000 bloemen en pluk ze op tijd

Als we één conclusie uit deze avond moeten trekken: Laat die stadstaat maar ontstaan. Laat die 1000 bloemen bloeien, zorg voor een juiste stimulans en pluk ze op tijd. En ja, net als bij bloemen verwelkt er wel eens wat. Maar dat hoort bij innovatie: je weet nooit hoe het van te voren afloopt, en van alle processen leer je wat.

Wil je meer lezen over dit thema:

Ook in 2015 organiseren we meer #Connect&Talk sessies. Hou onze meetup-pagina in de gaten voor de actuele agenda

Tagged with: , ,